PGS.TS. Hoàng Văn Phụ
Phó trưởng Khoa quốc tế – Đại học Thái Nguyên
Email: hoangphu1958@gmail.com
Tel: 0912141837
Hội nhập quốc tế là một xu thế tất yếu, một trong những biểu hiện rõ nét nhất của xu thế này là sự chuyển dịch lao động toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ . Việt Nam cũng đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, đang đứng trước một cơ hội và thách thức lớn đối với giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng. Đó là làm thế nào để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường lao động trong vùng cũng như của thế giới.
Xuất phát từ bối cảnh đó và để chủ động hội nhập quốc tế, Đại học Thái Nguyên đã thành lập Khoa quốc tế với sứ mạng là “…đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao…phục vụ hội nhập quốc tế của Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc và cả nước”. Khoa Quốc tế – Đại học Thái Nguyên (ISTNU), đã cụ thể hóa sứ mạng “đào tạo công dân toàn cầu” của mình là sinh viên tốt nghiệp phải thỏa mãn 5 tiêu chí, đó là: (1) có kiến thức sâu rộng và cập nhật; (2) có kỹ năng sống và làm việc tốt; (3) trách nhiệm và tâm huyết với nghề nghiệp; (4) thông thạo ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh) và (5) có tác phong làm việc và am hiểu văn hóa, thông lệ quốc tế.
Để thực hiện mục tiêu trên, mặc dầu không nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Chương trình tiên tiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bằng khả năng của mình ISTNU đang triển khai 4 chương trình đào tạo tiên tiến nhập khẩu từ các trường Đại học Manchester Metropolitan và De Monfort của Vương Quốc Anh, với ngôn ngữ đào tạo 100% bằng tiếng Anh. Câu hỏi đặt ra là ISTNU lấy nguồn lực ở đâu để triển khai các chương trình tiên tiến này? Ngạn ngữ có câu “cái khó ló cái khôn”. ISTNU đang kiên trì thực hiện thực hiện một định hướng có tính đột pháp mới đó là tiếp cận nguồn lực xã hội, gắn chặt với doanh nghiệp để vừa nâng cao chất lượng đào tạo vừa tham gia giúp các doanh nghiệp giải quyết các vấn đề thực tiễn sản xuất kinh doanh nảy sinh. Với định hướng đào tạo chú trọng kỹ năng làm việc và sáng tạo, Khoa Quốc tế đã và đang xây dựng những mối liên kết chặt chẽ với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài để họ cùng đồng hành tham gia vào quá trình đào tạo sinh viên. Phương châm đào tạo là “học thuật gắn chặt với thực tiễn sản xuất”, “học để làm người cống hiến”, chứ không phải học để thi vì bằng cấp. Khoa và các công ty/doanh nghiệp đối tác thống nhất cơ chế hợp tác “Win-Win” đó là Khoa cử giảng viên, cán bộ nghiên cứu và sinh viên tham gia vào nghiên cứu giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp. Ngược lại doanh nghiệp cam kết cử chuyên gia làm giảng dạy thỉnh giảng và cung cấp cơ sở thực hành cho sinh viên. Với cách tiếp cận này ISTNU đã khai thác được nguồn lực vô cùng lớn của xã hội cho đào tạo. Phòng thí nghiệm, nơi thực hành của sinh viên không chỉ ở trong nhà trường mà là các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Đội ngũ giảng viên không chỉ trong nhà trường (luôn được cho rằng “nặng về lý thuyết”) mà còn bao gồm cả các chuyên gia, các doanh nhân. Sinh viên đi thực tập không phải “công việc chính là pha nước chè để lấy xác nhận thực tập” mà là được làm thật thông qua các dự án nhỏ của doanh nghiệp và được đánh giá năng lực thật sự bởi đội ngũ chuyên gia của doanh nghiệp.
Một hoạt động quan trọng khác trong tiếp cận nguồn lực xã hội để đào tạo là Khoa mời các diễn giả là nhà khoa học ở các viện nghiên cứu, các chuyên gia kinh tế, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà quản lý, lãnh đạo chính quyền, nhà lập chính sách…đến nói chuyện tại các hội thảo/seminar để tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp cận và trao đổi kiến thức chuyên sâu và thực tế, qua đó sinh viên có tầm nhìn hệ thống, bao quát và thực tiễn hơn.
Hội thảo Tái cơ cấu nông nghiệp – Diễn giả: TS. Đặng Kim Sơn – Viện trưởng Viện Chiến lược – Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn
Hội thảo Việt Nam đi vào thời kỳ mới của hội nhập kinh tế Quốc tế- Diễn giả Phạm Chi Lan- nguyên Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký phòng thương mại và Công nghệ Việt Nam
Đồng thời trong quá trình học tập tại ISTNU, song song với học lý thuyết trên lớp sinh viên được yêu cầu và khuyến khích tham gia các hoạt động thực hành, thực tập đan xen như: thực tập môn học, thực tập tại cơ sở sản xuất, thực tập ở nước ngoài…Khoa xây dựng và đưa vào giảng dạy các môn học kĩ năng mềm như kỹ năng học tập ở đại học, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng nghiên cứu, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng lập kế hoạch và quản lý dự án, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng đàm phán, kỹ năng lãnh đạo… Qua đó giúp cho sinh viên ngay từ những năm học đầu tiên đến khi tốt nghiệp có nhiều cơ hội rèn luyện các kĩ năng bổ trợ cho học tập, nghiên cứu và nghề nghiệp trong tương lai.
Giờ học kĩ năng của sinh viên Khoa Quốc tế với sinh viên Đại học Edith Cowan, Australia
Ngoài ra, ISTNU còn tổ chức các Ngày hội hướng nghiệp và việc làm để các doanh nghiệp đến tuyển chọn thực tập sinh. Tại Ngày hội, sinh viên nộp hồ sơ phỏng vấn với nhà tuyển dụng để cạnh tranh những suất thực tập tại doanh nghiệp. Chương trình được tổ chức với mục tiêu tạo cơ hội cho sinh viên tiếp xúc với nhà tuyển dụng và thực tập, làm việc trong đơn vị sản xuất kinh doanh để nâng cao kĩ năng thực hành. Đồng thời đây cũng là cơ hội để Khoa Quốc tế được trao đổi giảng viên và sinh viên với doanh nghiệp, nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của xã hội, từ đó liên tục đổi mới kiến thức, phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Khoa.
Diễn giả Tạ Việt Bắc – Phó trưởng phòng Phê duyệt tín dụng – Vietinbank trao đổi với sinh viên Khoa Quốc tế về kinh nghiệm phỏng vấn xin việc
Sinh viên tham gia phỏng vấn với Công ty TNG trong ngày hội thực tập sinh
Sinh viên Nguyễn Thu Hằng, lớp IBK1 chia sẻ “Là sinh viên năm thứ 3 chuyên ngành Kinh doanh – quốc tế của Khoa Quốc tế, Đại học Thái Nguyên, em đã trúng tuyển thực tập sinh tại 2 doanh nghiệp là Công ty cổ phần đầu tư và thương mại TNG và Ngân hàng VIB. Trước đó, em đã được đi thực tập sinh tại Vương quốc Anh 2 tháng. Em rất vui và cảm thấy may mắn khi được học tập tại ISTNU. Em tin rằng với môi trường đào tạo “mở” theo hướng thực hành kỹ năng, sinh viên chúng em sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn nghề nghiệp “việc tìm đến mình” chứ không phải “mình và gia đình đi xin việc” trong bối cảnh thị trường lao động “thừa thầy thiếu thợ” không đáp ứng hội nhập như hiện nay”.
Bạn Lê Đức Anh, sinh viên lớp IBK2 chia sẻ “Mặc dù mới chỉ là sinh viên năm thứ 2 chuyên ngành Kinh doanh – quốc tế, em đã được đi thực tập sinh tại Ba Lan 3 tháng. Một kỷ niệm không bao giờ quên trong tháng 4/2015 này khi em nhận được giấy báo của 2 công ty (Công ty cổ phần đầu tư và thương mại TNG và Công ty cổ phần du lịch – khách sạn Dạ Hương) nhận em vào thực tập có trả lương. Với niềm đam mê các hoạt động xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế, em lựa chọn thực tập tại Công ty cổ phần đầu tư và thương mại TNG. Đây là cơ hội em sẽ không thể bỏ qua để tích lũy kiến thức và kinh nghiệm trước khi tốt nghiệp đại học, để sau này khi chính thức tham gia vào lực lượng lao động trẻ, em sẽ là người chọn nơi làm việc, chứ không chỉ là đơn vị sử dụng lao động chọn em”.
Là một đơn vị trẻ của Đại học Thái Nguyên, Khoa Quốc tế đã mạnh dạn sáng tạo, tìm hướng đi mới trong đào tạo, tận dụng và phát huy tối đa các nguồn lực trong và ngoài nhà trường, đặc biệt Khoa luôn gắn đào tạo lý thuyết với thực hành và chú trọng xây dựng mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu của xã hội, từ đó thiết kế và triển khai các hoạt động đào tạo phong phú và có tính ứng dụng thực tiễn cao. Trong thời kì hội nhập ngày càng mạnh mẽ, thị trường lao động ngày càng khắc nghiệt, chắc chắn đây là một hướng đi hứa hẹn nhiều đổi mới tích cực trong giáo dục đại học cả nước nói chung và tại Miền Bắc Việt Nam nói riêng.
Thầy Phụ ơi bài viết của thầy rất hay, và tôi rất tâm đắc; Đúng là trong thời kỳ hội nhập và cạnh trang mạnh mẽ XH rất cần những con người sâu lý thuyết, giỏi thực hành và năng động thật sự với 5 tiêu chí đánh giá vì vậy một trong những chiến lược của khoa là gắn dạy lý thuyết với thực hành tại các Cơ sở sản xuất và đào tạo ra con người với là hướng đi rất đúng tuy nhiên chúng ta cũng rất cần bàn thêm một số vấn đề
Với tư cách là người bạn nhiều năm gắn bó với thấy, là đồng nghiệp và tôi tự cho mình là một người phản biện tích cực, với mong muốn khoa sớm trở thành trường ĐH quốc tế tại Thái nguyên và là một trung tâm đào tạo có chất lượng thật sự đáp ứng tốt yêu cầu của XH tôi xin mạnh dạn đưa ra một vài xuy nghĩ
Để thực hiện được ý tưởng trong bài viết của thầy tôi nghĩ rằng cần có sự hội tụ đủ các yếu tố sau
1. Cần có một đội ngũ chuyên gia giảng dạy lý thuyết thật nhuần nhuyễn, có học vị và dầy kinh nghiệm thực tế;
Việc này không nhất thiết phải là đội ngũ biên chế mà là sự kết hợp ( hợp tác) sâu rộng của khoa với đội ngũ giảng viên sáng giá trong và ngoài nước. Trong những năm qua khoa đã rất cố gắng nhưng trên thực tế còn rất xa so với kỳ vọng, tôi thiết nghĩ đây là một việc nan y đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn trong thời gian tới bởi nó liên quan tới nhiều vấn đề mà trong đó rất quan trong là môi trường làm việc và chế độ chính sách đãi ngộ cũng như thái độ hợp tác của các bên;
2. Để sinh viên giỏi thực hành:
Hợp tác với các cơ sở sản xuất để tạo địa bàn thực hành tay nghề và nâng cao khả năng sáng tạo trong nghiên cứu của sinh viên là cần thiết để xóa bỏ dạy chay, học chay tuy nhiên các CEO, các Manager , các Worker tại các công Ty, cơ quan nhà máy chỉ đóng vai trò hướng dẫn thực hành, truyền bá kinh nghiệm thực tiễn và tham gia thuyết trình tại các buổi tọa đàm chứ không thể thay thế các chuyên gia giảng dạy chuyên nghiệp;
2. Cần có cơ sở vật chất (giảng đường, thiết bị dạy, giáo trình tiên tiến):
Điều này hiện nay đang đòi hỏi chúng ta phải cố gắng nhiều và quan trọng hơn là cần sớm biến chiến lược thành thực tiễn; Về mặt tâm lý không chỉ các em mà cả XH nhìn vào điều kiện học tập hôm nay của các em để đánh giá tương lai sự nghiệp ngày mai đối với các thế hệ sinh viên theo học tại khoa (tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa mà)
3. Ngày nay trình độ dân trí và hệ thống thông tin khá phát triển, việc quảng cáo theo kiểu treo đầu dê bán thịt chó không còn là mảnh đất mầu mỡ cho các nhà Marketing nữa rồi, các Công ty đang thực hiện chiến lược dùng khách hàng quảng cáo sản phẩm cho khách hàng- điển hình là bán hàng qua mạng và bán hàng đa cấp; Chúng ta cũng cần nhìn nhận lại việc quảng cáo trong giáo dục nên chăng bằng chính những gì chúng ta có (quảng cáo giá trị thực) và học sinh tự họ là bằng chứng giúp chúng ta ( tình nguyện viên quảng cáo giá trị thực ); Việc này không có con đường nào khác là phải nhanh chóng đổi mới tư duy về đầu tư và hợp tác (đầu tư thực sự, công bằng hợp tác)
4. Thầy hãy nhìn vào những bức ảnh Show trong bài viết bản thân nó đã chứa đựng những mâu thuẫn mà lẽ ra không đáng có ( tư vấn xin việc là cán bộ phòng tuyển dụng nhân sự, phòng kế toán và phòng tín dụng có ích hơn cho các em nếu trao đổi về chuyên môn; nhân viên tư vấn mặc trang phục như vậy không thể hiện đúng là chuyên nghiệp); Có ý tưởng là một tuyệt với rồi nhưng hãy cẩn thận với chính nó ( không nên để tạo ra những phản cảm vì thiếu sự logics về nội dung, thiếu tính chuyên nghiệp);
5. Những trường hợp sinh viên trong bài viết của Thầy là những điển hình sáng cho một từ duy đổi mới trong đào tạo tôi hy vọng những trường hợp sinh viên điển hình mà thầy nêu ra trong bài viết sẽ trở thành là trường hợp phổ biến của 100% sinh viên trong khoa nếu được như vậy thì thật là may mắn cho Khoa và cho cả các thế hệ sinh viên của khoa
Trên đây là một vài xuy nghĩ xin được trao đổi với thầy, chúc thầy luôn khỏe và chắc tay lái, chúc khoa mau chóng trở thành trường Đại học Quốc tế góp phần thực hiện chiến lược phát triển ĐHTN thành trung tâm đào tạo có chất lượng đẳng cấp trong khu vực